దిల్ సే …

నవంబర్ 26, 2008

తెలుగు భాష — Damage Control

ఈ టాపిక్ మీద ఒక పోస్టు రాద్దామని కొన్ని రోజుల్నించి అనుకుంటున్నా. ఎంత ఫీలయినా ఫీలింగు లోపల్నించి బయటికి రాదే! దీనికి రెండు కారణాలు. ఒకటి ఒక పెద్దాయన చెప్పినట్టు “గుళ్ళో కెళ్ళి దేవుడు లేడనడనడం అవసరమా?” అని. ఇంకోటేమో… ఫీలింగు ఎక్కువా కంటెంటు తక్కువా వుంది, అందుకని. సరే… అసలు విషయానికి వచ్చేముందు చిన్న అభ్యర్ధన. నే రాసింది మీకు నచ్చితే నచ్చిన అభిప్రాయాలు తీసుకోండి, లేదంటే లైట్ తీసుకోండి. constructive criticism is always welcome on my blog. నామటుకు నేను తెలుగు అభివృద్ధి చెందాలనుకునే వాళ్ళలో ఒకడిగా భావిస్తాను.

ఇంటర్నెట్ లో తెలుగు అభివృద్ధికి పాటు పడుతున్న వాళ్ళకి ఒక సూటి ప్రశ్న. మీరు చేసే ప్రయత్నాలు తెలుగుని అభివృద్ధిచేస్తున్నామని తెలిసి చేస్తున్నారా లేక మీకు తెలిసింది (చాతనయింది) చే(సే)సి తెలుగుని అభివృద్ధి చేస్తున్నామనే భ్రమలో ఉన్నారా? offend  చెయ్యడం నా అభిమతం కాదు. అలా ప్రశ్న అడిగితే జనాలు తర్కించుకుని కాస్త ఈలోకంలోకి వస్తారని.

  • ఈ పదాల్ని సృజించే తొక్కలో business కి కాస్త (చాలా) పదునుపెట్టాల్సిన అవసరం వుంది. ఇంగ్లీషులో mail అనే పదం వుంది. కంప్యూటర్‌లో mail పంపితే దాన్ని e-mail అన్నారు. ఇది సులభంగా జనాలకి ఎక్కుతుంది. మనం ఏమి చేశాము? దీన్ని ‘వేగు’ అంటున్నాం. ఈ ‘వేగు’ ని తుంగలో తొక్కి తొమ్మిది తరాలయ్యింది(క్యాలికులేటర్ బయటికి తియ్యొద్దు, ఏదో ప్రాస కోసం కుమ్మేశా). ఇది ‘వేగు’ కాదు అయితే గియితే ‘e-వేగు’ అవ్వాలి (‘e-ఉత్తరం’ నా ఫేవరైట్). e-సేవ బోల్డంత పాపులర్ అయ్యింది కదా. బహుశా, ‘e-ఉత్తరం’ కూడా పాపులర్ అవుతుందేమో కానీ ‘వేగు’ జనాలకి ఎక్కదండీ బాబూ.
    ఇక్కడ సమస్య “గ్రాంధికమా, వ్యావహారికమా?” అని కాదు. ఎక్కువ వ్యావహారికమా తక్కువ వ్యావహారికమా అని. ఇందుకే మావూళ్ళో “internet center కి వెళ్తున్నా, mail చూసుకోవాలి” అంటే అర్థంచేసుకోగల చాలామంది “అంతర్జాల కేంద్రానికి వెళుతున్నా, వేగులు చూసుకోవాలి” అంటే గుడ్లు తేలేస్తారు.
  • నేను ఇంతకు ముందు ఒక “Total mess” అనిపించే ఒక ప్రాజెక్టులో పని చేశాను. ఇక ప్రాజెక్టు  చెయ్యిజారినట్టే అనే పరిస్థితుల్లో కంపెనీ ఒక పేధ్ధ కన్సల్టంట్‌ని hire చేసుకున్నారు(అద్దెకు తెచ్చుకున్నారు). ఈ పెద్దాయని ఓ వారం పాటు నిశితంగా పరిశీలించి ఒక గోప్ప్ప నిజాన్ని కనుక్కొన్నాడు. అదేంటంటే “ఇక్కడ ఇది సమస్య” అని సమస్యని ఎవరు ఎత్తి చూపుతారు అని అడిగాడు. సమాధానం —“ఎవరైనా”. “ఇది సమస్య” అని ఎవరు నిర్ధారిస్తారు అంటే సమాధానం “అటువంటిదేమీ లేదు”. “సమస్య వస్తే ఎవరు ఎవర్ని కలవాలి?” అంటే సమాధానం “ఎవరయినా… ఎవర్నయినా…”.
    ఇంత సోది ఎందుకు చెబుతున్నానంటే సమస్య ఇది అని తెలియకపోతే మీ(మన) శ్రమ అంతా వృధా పోతుంది. నాకు తెలిసి ఇప్పటికే తెలుగు భాషకి చాలా నష్టం జరిగి పోయింది. ఈ నష్టం అంతా వ్యావహారికానికే. “వ్యావహారికానికి ” సమస్య అని గ్రహిస్తే, బహుశా, దాన్ని  బ్రతికించుకోవటానికి ఎక్కువ శ్రమ పడొచ్చు(By the way, worst is yet to come).
  • మనకి కొత్తకొత్తవి (వస్తువులూ, వ్యవహారాలూ, అలవాట్లూ…) అన్నీ ఇంగ్లీషు మాట్లాడే దేశాలనించే వస్తున్నాయా? T.V, Radio, telephone, iPod ఇలాంటివి ఎన్నో. మరి ఇదే చైనా లోనూ, జపాన్ లోనూ అంతెందుకు? ఐరోపా దేశాలన్నింటిలోనూ  జరుగుతున్నాయి కదా. మరి వాళ్ళు వాళ్ళ సంస్కృతీ, భాషా పోగొట్టు కోవడంలేదే. మనం ఇంత vulnerable గా ఎందుకున్నాం? ఇది మనం చూడాల్సిన మరోకోణం.
    ఇజ్రాయేల్ దేశం వచ్చాక వాళ్ళు వాళ్ళ సంస్కృతిని ఎలా తిరిగి నిలబెట్టుకున్నారో పరిశీలిస్తే మనకీ ఉపయోగపడతాయేమో! (Did I get  too far? -))
  • Damage Prevention — ఇంతకు ముందే చెప్పినట్టు, వ్యావహారిక తెలుగుకి మూడింది. worst is yet to come. అగ్నిమాపక సిబ్బంది చేసినట్టు కాలే ఇళ్ళు వదిలేసి చుట్టుపక్కల ఇళ్ళకి మంటలు పాకకుండా చూడాలేమో. ఎవరు వద్దన్నా, కొత్త ఎలక్ట్రానిక్ వస్తువులు, కొత్త ఆచార వ్యవహారాలు రాక మానవు. ఇటువంటి వాటిల్లో ఏదయినా కొత్త పదం తగలగానే మన జనాలు రంగంలోకి దిగాలేమో! అటువంటి వారికోసం చిన్న చిన్న సరదా పదాలు ఈ పోస్టు చివర్న ఇచ్చాను. Have fun.
  • Recovery — కొన్ని కొన్ని పదాలూ, కొన్ని కొన్ని భావాలూ వద్దన్నా నచ్చేస్తాయి. కూడదని తొక్కిపెట్టినా తన్నుకుని వచ్చేస్తాయి. వీటిని లక్ష్యంగా కొంత కృషి చేస్తే వ్యావహారిక తెలుగులో చాలా తేడా వస్తుంది. ఉదాహరణకి…
    • Hi (Hai)
    • Bye
    • Sorry
    • Thanks
    • By the way…
    • You know what…
    • Like…
    • For example…
    • I know…
  • కొద్ది ప్రయత్నంతో ఎక్కువ ఫలితం రావడానికి అవకాశాలు కొన్ని ఎప్పుడూ వుంటాయి. దీన్ని physics లో ఏమంటారు అనేవిషయాన్ని పక్కనపెడితే… “అటువంటివి, మనకి పనికొచ్చేవి ఏమయినా వున్నాయా?” అని అలోచిస్తే తప్పులేదుగా. ఉదాహరణకి… ఒక్క పది తెలుగు అంకెలు నేర్చుకుంటే అన్ని సంఖ్యలూ తెలుగులోనే రాసేయవచ్చు. ఇది సరైన నిర్ణయమో కాదో నాకు తెలియదు. ఎందుకంటే, దీనివల్ల సామాన్యులకి సమాచారం దూరమయ్యే ప్రమాదముంది. కానీ, ఇది గమనించిన తాబాసు అభినందనీయులు. ఇటువంటి ప్రయత్నాలు మరిన్ని జరగాలి.
    Software Developers (Coders)కి IDE ఇచ్చినట్టు “తెలుగు భాషలో అలంకారాలు”, “వ్యాకరణం”, “పద్యాలు రాయడం పై సరదా పోటీలు” వంటివి, ఇక్కడ రాసే వారికి ఉపకరించే ఉపకరణాలు, సలహాలు, సూచనలు ఒక చోట కూర్చవచ్చా? ఇది ఇంటర్నెట్లో భాష వ్యాప్తికి ఉపకరించదా?
  • ఇట్లా చెబుతూ పోతే చాలా అవుతాయేమో. ఇది మంచి చర్చకి దారి తీస్తే సంతోషం. పైన చెప్పిన పదాల పజిల్ ఇదిగోండి. తెనిగించడానికి ప్రయత్నించండి. సరదాగా ఇటువంటి ఇంగ్లీషు పదాలు ఇంకొన్ని మీరు కలపకూడదూ?
    • parent
    • step-father
    • dating
    • flirting
    • half-brother
    • surrrogate-mother
    • biological-mother
    • proposing someone
    • relationship
    • move-in relationship
    • ask-out
    • seeing someone
    • hitting on someone
  • ఎంత తల బాదుకున్నా, మనం ఏమీ చెయ్యలేని విషయాలు కొన్ని వుంటాయి. ఉదాహరణకి…నామట్టుకు నేను ఇంగ్లీష్‌లో precision of expression ఎక్కువ అని నమ్ముతాను. అలాగని నేను మన భాష మీద అభిమానం లేని వాణ్ణి కాదు -).

అక్టోబర్ 17, 2008

TOP 10

* పూరీ without oil
* మరో ప్రస్థానం

* బట్టతల వచ్చేసిందే బాలా!

* మన అభివృద్ధి అగ్రహారాల దాకా వచ్చింది
*తెలంగాణా సాయుధ పోరాటం – ప్రశ్న-జవాబు

* వెధవతనంలో సిన్సియారిటీ…
* ఇద్దరు వ్యక్తులు జీవితాంతం కలిసి జీవించడానికి “నాకెంతిస్తావు?” “అంత కాదు గానీ ఇంకో మాట చెప్పు” అని బేర సారాలు జరుగుతున్నాయంటే..దానికి సహజీవనమనో, పెళ్లనో గౌరవనీయమైన పేర్లెందుకు?

* సినిమా ఆఫ్ ది యియర్ (హ్యాపీ డేస్)

* మా ఆవిడ ఇంతే, మరి మీ ఆవిడ…?

* దేవుడు బలే నాయాలు. కద మా!

* ఎముంది, నేను తన “జడ” చూస్తే తన నా “బట్టతల” చూసింది
* ఇలా నా చేత రక్ష..రక్ష..అంటు..”ప్రతిజ్ఞ”చేపించి… అనవసరంగా వారిపై,నాకు.. కక్ష పెంచుకునేలా చేసారు..
* అయినా మేమిద్దరం మంచి ఫ్రెండ్స్…..ఎందుకంటే మా ఇద్దరికి మ్యాథ్స్ రాదు……

And the joint winners are …

* చదువుతుంటే అసహ్యంగా లేదూ, గుండె మండిపోవడం లేదూ!సాటి మనిషిని మనిషిగా గౌరవించలేని బూజు భావాలకు ‘కులమని ‘ పేరా?
* “బ్లాక్ బాక్స్ (విమాన ప్రమాదాలో దొరికేది)కి తెలుగు చెప్పవా” అనడిగాడొక రమేష్చంద్రుడు.”‘ కపిల పేటిక ‘ అని రాసుకో ‘ అని నేను చెప్పగానే అదే రాసి చీవాట్లు తిన్నాడు పాపం

* బస్సువాడు చక్కటి బాలసుబ్రహ్మణ్యం పాట పెట్టాడు..వింటూ అలా ఎప్పుడు నిద్ర పొయ్యనో తెలియదు..కానీ ఎప్పుడూ లేచానో తెలుసు … ఎక్కడినుంచో అస్సహ్యంగా రమణ గోగుల గొంతు వినిపించినప్పుడు
* అసలు ప్రత్యేకమైన కారణాలేవీ లేకుండా.. పాకిస్తాన్ క్రికెటర్లను చూడగానే ద్వేషిస్తుంటారే కొంతమంది మూర్ఖులు…వాళ్ళలో ఒకడిని నేను.
* నాన్సెన్స్ – ఐదు రన్లు కాదు…..సగం రన్నుతో గెలిచినా సరె….గెలిచిన వాడే హేరో..

* ఆ కవర్లు ఇటీ వదినా…ఎన్నింటికెళ్ళాలి?

__________________________________________________________________________
P.S.
1. One blogger gets only one spot/award (sorry gowtham(రెండు రెళ్ళు ఆరు)…)
2. No preference to senior/junior bloggers
3. No Categories
4. Sorry (too) old posts… You know, I keep forgetting
5. Not to be biased (including my all-time favourites చరసాల, కొత్తపాళి, రానారె, ఒరెమూన)
6. 10th spot is reserved for me, at any cost…-)

సెప్టెంబర్ 12, 2008

బ్లా’గోల’

అదన్నమాట విషయం. మొత్తానికి మనవాళ్ళు హాట్ హాట్‌గా చర్చించేందుకు ‘సినిమాలు, కులం, సాహిత్యం కాకుండా ఇంకా కొన్ని విషయాలున్నాయి అని అర్థమయ్యింది.

సరే… శరత్-వీవెన్‌ల సంవాదం విషయంలో నా అభిప్రాయం కూడా చెబుతున్నా. ఈ విషయంలో I am 100% with veeven. శరత్ గారు ఆయన బ్లాగులో ఏమైనా (చెత్తయినా, మంచయినా, విజ్ఞానమయినా, బూతయినా) రాసుకొనేందుకు ఆయనకు నూటికి నూరు శాతం హక్కు ఉంది(నువ్వేంటి చెప్పేది బోడి, అంటారా…-) ). అలాగే అగ్రిగేటర్లకి కూడా.

మనవాళ్ళకి అగ్రిగేటర్లు తక్కువగా ఉన్నందువల్ల వీవెన్‌కి నచ్చనివి కూడలిలో Dispay చేయకుండా… రెడ్‌లిస్టో, బ్రవున్‌లిస్టో అనేసి ఇంకొక ఫీడ్‌లాగా ఇస్తే ఎలా వుంటుంది అనినిపించింది. మీరేమంటారు?

ఏప్రిల్ 10, 2008

బ్లాగుల నుంచి తెలుగు సినిమా ఏం నేర్చుకోవచ్చు

ఇల్లు కడితే చాన్నాళ్ళుంటుంది, మరి కంప్యూటర్లు ఎందుకు వూరికే క్రాష్ అవుతుంటాయి? ఈ విషయం మీద నేను ఎక్కడో ఇది చదివాను.

“ఆపరేటింగ్ సిస్టంలు వచ్చి కొన్ని దశాబ్దాలు మాత్రమే అయ్యింది. దాంట్లో వాడే ‘ఎక్ష్పీరియన్సు’ తక్కువ విలువైంది. అదే ఇళ్ళు కట్టడానికి వాడే నాలెడ్జి కొన్ని యుగాలనాటిది. they have stood the test of time. కాబట్టి ఆ డొమైన్‌లో నాలెడ్జిని ఇక్కడ వాడుకోవాలి” అంటాడు ఒక పెద్దాయన. మరి, నేను బ్లాగు రాయడం మొదలుపెట్టి ఆరు నెలలు దాటింది. ఈ ప్రాసెస్‌లో వచ్చిన ఒడిదుడుకులని సినిమా తీయాలనే ఔత్సాహికులతో ఎందుకు పంచుకోకూడదు? అనిపించింది. అందుకే ఈ పోస్టు. “మాస్టారూ, “చాల్లే, మన తెలుగు ఇండస్ట్రీనే 75 ఏళ్ళనించి ఉంది” అంటారా? మీరే రైటు. కొత్తవి చెబుదామని మొదలు పెట్టినా, రాయగా రాయగా అన్నీ సినిమా ఇండస్ట్రీలో బేసిక్సే అని అనిపిస్తుంది. అయితేనేం, బేసిక్స్ అన్నింటికంటే ముఖ్యం కదా, అందుకే రాస్తున్నా.

  1. కొత్తదనం కోసం ప్రయత్నం చేయండి. దాన్ని మనస్సు అట్టడుగునించి బయటకి తియ్యండి. ఇదో ఇలా అనుకోకుండా (తెలుగు సినిమా – Myth and The Reality) హిట్ అవ్వచ్చు.
  2. ఏదో కొత్తగా ఉంది కదా అని, జస్ట్ కొత్తదనం కోసం ప్రయత్నించకండి. ఇదిగో ఇలా (శివ..శివ…శివ…, 2 year pinch) ఫట్టవుతుంది. భోజనంలో కూర కూరే అన్నం అన్నమే. కొత్తదనం రుచికరమైన కూరవ్వాలి, అన్నం కాదు.
  3. మొదట్లో ఉన్న విగర్ తర్వాత్తర్వాత అంతగా ఉండదు. నామట్టు నాకు ఇవి (కడిగేస్తాన్ , అనగనగా ఒక “రాజు”, రామోజీరావుకి కోపమొచ్చింది) బాగా వచ్చాయని అనిపిస్తుంది. కాబట్టి నాలుగు నాళ్ళు ఉండే కథలు, నాలుగు రకాల కథలతో మీ ప్రయత్నాలు మొదలు పెట్టండి. you should look for a career. మీరుపడే కష్టమూ, తపనా మూణ్ణాళ్ళ ముచ్చట కాకూడదు కదా!
  4. ఇన్‌ఫర్మేటివ్ సినిమాలు తియ్యాలి అని, ప్రొడ్యూసరు డబ్బులతో జనాల్ని ఉద్దరించబోకండి. ఇదో ఇలా దారుణంగా (అకాల మరణాలు) ఫట్టవుతారు.
  5. కాముడీ కాముడీనే, సీరియస్ సీరియస్సే. కాముడీ 🙂 ఇంపార్టెన్సు గుర్తించండి. విహారి, తోటరాముడి పోస్టు కోసం చూడండి జనాలు ఎలా ఎదురు చూస్తారో? Don’t get carried away by international movies. Always keep your target audience in mind.
  6. మీకంటూ ఒక ఇమేజ్ ఉంటే ఓపనింగ్స్ సులభంగా వస్తాయి. నవతరంగం, రానారె పోస్టులు ఎంత ఇదిగా చదువుతారో గమనించండి.
  7. మీకు నచ్చింది కదా అని అందరికీ నచ్చాలని లేదు, ఇలా సినిమా తీద్దాం రా! , రాముడున్నా, లేకున్నా…(@Readers’ discretion)
  8. అందరికి నచ్చేవిషయాలపై సినిమాలు తియ్యండి, ఇలా (మహేష్ బాబు)
  9. తెలుగు ఇండస్ట్రీలో పరిచయాలు చాలాముఖ్యమని విన్నాను. ఈ పోస్టులో లాగా, ఇక్కడ మన “చావా” పొస్టుని మక్కికి మక్కీ దింపేస్తున్నారు అందరితో మంచి రిలేషన్స్ మెయిటెయిన్ చెయ్యండి. (నేను ఈపోస్టు రిలేషన్స్ మెయిటెయిన్ చెయ్యడం కోసం రాయలేదు, నిజానికి నాగురించి ఇక్కడ నా మొదటి పోస్టులో చెప్పినట్టు, ఎప్పుడూ నాకు తోచిందే రాశాను).
  10. కొన్ని టాపిక్కులు ఇంటెరెస్టింగ్‌గా వుంటాయి. కానీ వాటిల్లో రెండున్నర గంటలు లాగేంత సినిమా వుండదు. full length సినిమా తియ్యడానికి మీ స్టోరీ సరిపోతుందేమో చెక్ చేసుకోండి. లేకపోతే ఇక్కడలా (వెన్నెలా…, అమృతం ) విషయం వున్నా, స్టామినా లేకుండా పోతుంది.
  11. మీరు తీసే సినిమా పూర్తి క్లారిటీతో, పూర్తి స్క్రీన్‌ప్లేతో మొదలు పెట్టండి. క్లారిటీ లేకపోతే ఇదో ఇలా (అమృతం కురిసిన రాత్రి) ఫ్లాపవుతారు.
  12. ఇలాంటి “డింగుటకా” — 2037 లో ఒక సినిమా రివ్యూ by Yo!man™ ఫాంటసీల్లో రిస్క్ ఎక్కువ ఉంటుంది. calculated risk తీసుకోవడం అలవాటు చేసుకోండి. production cost కంట్రోల్ చెయ్యాలంటే ఇది తప్పనిసరి.
  13. ఒక స్టేజిలో రెగ్యులర్‌గా ఏదో ఒకటి రాసేస్తూ ఉండేవాణ్ణి, టాపిక్లో ఎక్కువ ఇంటరెస్టు లేకపోయినా. ఇండస్ట్రీకి వెళ్ళి మిమ్మల్ని ప్రూవ్ చేసుకుంటే మాత్రం, don’t get carried away with success. ఇమేజ్‌ని ఎలాగోలా క్యాష్ చేసుకోకండి. కాస్త నిదానంగా సినిమాలు తియ్యండి, క్వాలిటీ కోసం.
  14. చాలా మంది నాతో ఏకీభవించక పోవచ్చేమోగానీ, సినిమా బాగా తియ్యడం ఎంత ముఖ్యమో దాన్ని సరిగ్గా ప్రమోట్ చెయ్యడం, దాన్ని ప్రదర్శించడానికి డిస్ట్రిబ్యూటర్లూ, థియేటర్లూ దొరకడమూ, రిలీజ్ టైమింగూ అంతే ముఖ్యమని గమనించండి.
  15. ఎంత కష్టపడ్డా అనుకోని ఫ్లాపులూ, ఊహించని హిట్లూ కూడా వస్తాయని గ్రహించండి. అటువంటి వాటికి మానసికంగా సిద్ధంగావుండండి.

-.-:BEST OF LUCK:-.-

ఫిబ్రవరి 27, 2008

Mid shot — ఉండవల్లి, రామోజీరావు

ఈ మధ్య ఈ ఉండవల్లీ, రామోజీరావూ గొడవలు (ఒకటి కంటే ఎక్కువ కదా మరి) గురించి వింటూనే ఉన్నాం. బ్లాగుల్లో కొందరు biased గా రాసే అర్టికల్స్ చూస్తే ఒక నాలుగు లైన్లు రాయాలనిపించి రాస్తున్నా.

నాకు అర్థం అయినంతవరకూ ఉండవల్లి అనదలుచుకున్నది ఇదీ. “అంతా చట్ట ప్రకారం (రాజ్యాంగం ప్రకారం) జరుగుతున్నది. కాని కొంత న్యాయం(ధర్మం)గా లేదు”. So simple and so straight forward.

ఉండవల్లికి కొవ్వుబట్టి అయినా అంబేడ్కర్‌ని ఇందులోకి లాగుండాలి, లేదా రామోజీరావుకి అయినా వళ్ళుబలిసి దీన్ని వక్రీకరించి వుండాలి. ఏదేమయినా అంబేడ్కర్‌ని ఇందులోకి లాగటం దారుణం. మిమ్మల్ని మీరు తెలివైన వారుగా అనుకునే కొందరు biased బ్లాగరులారా కాస్త సంయమనం పాటించండి.

off the track : “చట్టా” నికీ “న్యాయా”నికీ తేడా “విజేత” సినిమాలో అనుకుంటా, చిరంజీవి చెప్పినట్టు గుర్తు.

వర్డ్‌ప్రెస్.కామ్‌లో ఓ ఉచిత వెబ్‌సైటు లేదా బ్లాగును సృష్టించుకోండి.