దిల్ సే …

నవంబర్ 26, 2008

తెలుగు భాష — Damage Control

ఈ టాపిక్ మీద ఒక పోస్టు రాద్దామని కొన్ని రోజుల్నించి అనుకుంటున్నా. ఎంత ఫీలయినా ఫీలింగు లోపల్నించి బయటికి రాదే! దీనికి రెండు కారణాలు. ఒకటి ఒక పెద్దాయన చెప్పినట్టు “గుళ్ళో కెళ్ళి దేవుడు లేడనడనడం అవసరమా?” అని. ఇంకోటేమో… ఫీలింగు ఎక్కువా కంటెంటు తక్కువా వుంది, అందుకని. సరే… అసలు విషయానికి వచ్చేముందు చిన్న అభ్యర్ధన. నే రాసింది మీకు నచ్చితే నచ్చిన అభిప్రాయాలు తీసుకోండి, లేదంటే లైట్ తీసుకోండి. constructive criticism is always welcome on my blog. నామటుకు నేను తెలుగు అభివృద్ధి చెందాలనుకునే వాళ్ళలో ఒకడిగా భావిస్తాను.

ఇంటర్నెట్ లో తెలుగు అభివృద్ధికి పాటు పడుతున్న వాళ్ళకి ఒక సూటి ప్రశ్న. మీరు చేసే ప్రయత్నాలు తెలుగుని అభివృద్ధిచేస్తున్నామని తెలిసి చేస్తున్నారా లేక మీకు తెలిసింది (చాతనయింది) చే(సే)సి తెలుగుని అభివృద్ధి చేస్తున్నామనే భ్రమలో ఉన్నారా? offend  చెయ్యడం నా అభిమతం కాదు. అలా ప్రశ్న అడిగితే జనాలు తర్కించుకుని కాస్త ఈలోకంలోకి వస్తారని.

  • ఈ పదాల్ని సృజించే తొక్కలో business కి కాస్త (చాలా) పదునుపెట్టాల్సిన అవసరం వుంది. ఇంగ్లీషులో mail అనే పదం వుంది. కంప్యూటర్‌లో mail పంపితే దాన్ని e-mail అన్నారు. ఇది సులభంగా జనాలకి ఎక్కుతుంది. మనం ఏమి చేశాము? దీన్ని ‘వేగు’ అంటున్నాం. ఈ ‘వేగు’ ని తుంగలో తొక్కి తొమ్మిది తరాలయ్యింది(క్యాలికులేటర్ బయటికి తియ్యొద్దు, ఏదో ప్రాస కోసం కుమ్మేశా). ఇది ‘వేగు’ కాదు అయితే గియితే ‘e-వేగు’ అవ్వాలి (‘e-ఉత్తరం’ నా ఫేవరైట్). e-సేవ బోల్డంత పాపులర్ అయ్యింది కదా. బహుశా, ‘e-ఉత్తరం’ కూడా పాపులర్ అవుతుందేమో కానీ ‘వేగు’ జనాలకి ఎక్కదండీ బాబూ.
    ఇక్కడ సమస్య “గ్రాంధికమా, వ్యావహారికమా?” అని కాదు. ఎక్కువ వ్యావహారికమా తక్కువ వ్యావహారికమా అని. ఇందుకే మావూళ్ళో “internet center కి వెళ్తున్నా, mail చూసుకోవాలి” అంటే అర్థంచేసుకోగల చాలామంది “అంతర్జాల కేంద్రానికి వెళుతున్నా, వేగులు చూసుకోవాలి” అంటే గుడ్లు తేలేస్తారు.
  • నేను ఇంతకు ముందు ఒక “Total mess” అనిపించే ఒక ప్రాజెక్టులో పని చేశాను. ఇక ప్రాజెక్టు  చెయ్యిజారినట్టే అనే పరిస్థితుల్లో కంపెనీ ఒక పేధ్ధ కన్సల్టంట్‌ని hire చేసుకున్నారు(అద్దెకు తెచ్చుకున్నారు). ఈ పెద్దాయని ఓ వారం పాటు నిశితంగా పరిశీలించి ఒక గోప్ప్ప నిజాన్ని కనుక్కొన్నాడు. అదేంటంటే “ఇక్కడ ఇది సమస్య” అని సమస్యని ఎవరు ఎత్తి చూపుతారు అని అడిగాడు. సమాధానం —“ఎవరైనా”. “ఇది సమస్య” అని ఎవరు నిర్ధారిస్తారు అంటే సమాధానం “అటువంటిదేమీ లేదు”. “సమస్య వస్తే ఎవరు ఎవర్ని కలవాలి?” అంటే సమాధానం “ఎవరయినా… ఎవర్నయినా…”.
    ఇంత సోది ఎందుకు చెబుతున్నానంటే సమస్య ఇది అని తెలియకపోతే మీ(మన) శ్రమ అంతా వృధా పోతుంది. నాకు తెలిసి ఇప్పటికే తెలుగు భాషకి చాలా నష్టం జరిగి పోయింది. ఈ నష్టం అంతా వ్యావహారికానికే. “వ్యావహారికానికి ” సమస్య అని గ్రహిస్తే, బహుశా, దాన్ని  బ్రతికించుకోవటానికి ఎక్కువ శ్రమ పడొచ్చు(By the way, worst is yet to come).
  • మనకి కొత్తకొత్తవి (వస్తువులూ, వ్యవహారాలూ, అలవాట్లూ…) అన్నీ ఇంగ్లీషు మాట్లాడే దేశాలనించే వస్తున్నాయా? T.V, Radio, telephone, iPod ఇలాంటివి ఎన్నో. మరి ఇదే చైనా లోనూ, జపాన్ లోనూ అంతెందుకు? ఐరోపా దేశాలన్నింటిలోనూ  జరుగుతున్నాయి కదా. మరి వాళ్ళు వాళ్ళ సంస్కృతీ, భాషా పోగొట్టు కోవడంలేదే. మనం ఇంత vulnerable గా ఎందుకున్నాం? ఇది మనం చూడాల్సిన మరోకోణం.
    ఇజ్రాయేల్ దేశం వచ్చాక వాళ్ళు వాళ్ళ సంస్కృతిని ఎలా తిరిగి నిలబెట్టుకున్నారో పరిశీలిస్తే మనకీ ఉపయోగపడతాయేమో! (Did I get  too far? -))
  • Damage Prevention — ఇంతకు ముందే చెప్పినట్టు, వ్యావహారిక తెలుగుకి మూడింది. worst is yet to come. అగ్నిమాపక సిబ్బంది చేసినట్టు కాలే ఇళ్ళు వదిలేసి చుట్టుపక్కల ఇళ్ళకి మంటలు పాకకుండా చూడాలేమో. ఎవరు వద్దన్నా, కొత్త ఎలక్ట్రానిక్ వస్తువులు, కొత్త ఆచార వ్యవహారాలు రాక మానవు. ఇటువంటి వాటిల్లో ఏదయినా కొత్త పదం తగలగానే మన జనాలు రంగంలోకి దిగాలేమో! అటువంటి వారికోసం చిన్న చిన్న సరదా పదాలు ఈ పోస్టు చివర్న ఇచ్చాను. Have fun.
  • Recovery — కొన్ని కొన్ని పదాలూ, కొన్ని కొన్ని భావాలూ వద్దన్నా నచ్చేస్తాయి. కూడదని తొక్కిపెట్టినా తన్నుకుని వచ్చేస్తాయి. వీటిని లక్ష్యంగా కొంత కృషి చేస్తే వ్యావహారిక తెలుగులో చాలా తేడా వస్తుంది. ఉదాహరణకి…
    • Hi (Hai)
    • Bye
    • Sorry
    • Thanks
    • By the way…
    • You know what…
    • Like…
    • For example…
    • I know…
  • కొద్ది ప్రయత్నంతో ఎక్కువ ఫలితం రావడానికి అవకాశాలు కొన్ని ఎప్పుడూ వుంటాయి. దీన్ని physics లో ఏమంటారు అనేవిషయాన్ని పక్కనపెడితే… “అటువంటివి, మనకి పనికొచ్చేవి ఏమయినా వున్నాయా?” అని అలోచిస్తే తప్పులేదుగా. ఉదాహరణకి… ఒక్క పది తెలుగు అంకెలు నేర్చుకుంటే అన్ని సంఖ్యలూ తెలుగులోనే రాసేయవచ్చు. ఇది సరైన నిర్ణయమో కాదో నాకు తెలియదు. ఎందుకంటే, దీనివల్ల సామాన్యులకి సమాచారం దూరమయ్యే ప్రమాదముంది. కానీ, ఇది గమనించిన తాబాసు అభినందనీయులు. ఇటువంటి ప్రయత్నాలు మరిన్ని జరగాలి.
    Software Developers (Coders)కి IDE ఇచ్చినట్టు “తెలుగు భాషలో అలంకారాలు”, “వ్యాకరణం”, “పద్యాలు రాయడం పై సరదా పోటీలు” వంటివి, ఇక్కడ రాసే వారికి ఉపకరించే ఉపకరణాలు, సలహాలు, సూచనలు ఒక చోట కూర్చవచ్చా? ఇది ఇంటర్నెట్లో భాష వ్యాప్తికి ఉపకరించదా?
  • ఇట్లా చెబుతూ పోతే చాలా అవుతాయేమో. ఇది మంచి చర్చకి దారి తీస్తే సంతోషం. పైన చెప్పిన పదాల పజిల్ ఇదిగోండి. తెనిగించడానికి ప్రయత్నించండి. సరదాగా ఇటువంటి ఇంగ్లీషు పదాలు ఇంకొన్ని మీరు కలపకూడదూ?
    • parent
    • step-father
    • dating
    • flirting
    • half-brother
    • surrrogate-mother
    • biological-mother
    • proposing someone
    • relationship
    • move-in relationship
    • ask-out
    • seeing someone
    • hitting on someone
  • ఎంత తల బాదుకున్నా, మనం ఏమీ చెయ్యలేని విషయాలు కొన్ని వుంటాయి. ఉదాహరణకి…నామట్టుకు నేను ఇంగ్లీష్‌లో precision of expression ఎక్కువ అని నమ్ముతాను. అలాగని నేను మన భాష మీద అభిమానం లేని వాణ్ణి కాదు -).

సెప్టెంబర్ 10, 2008

?????

ఈ వార్త ని బ్లాగర్ల దృష్టికి తీసుకొద్దామని అనిపించి మొదలుపెట్టా. టైటిలు ఏమిపెట్టాలో తెలియలేదు. అందుకే ????? తో వదిలేశా. ఈ మధ్య ఇటువంటి విషయాలమీద మన తెలుగు బ్లాగరులలో చర్చలు జరుగుతున్నాయి కదా, ఇంకా ఎందుకు అనిపించింది. ఏందుకో తెలియదు, రాయాలనిపించింది, రాసేశా.

వ్యాఖ్యల్లో మీ భావాలు తెలియపరచలనుకుంటే (దురుసుతనం లేకుండా, కాస్త పద్ధతిగా) తెలపండి.

ఆగస్ట్ 20, 2008

నెహ్రూవంశం ఏం సాధించింది?

30 ఏళ్ళ పైన దేశాన్నేలినందుకు

  • పెళ్ళాం లేని జీవితం
  • కూతురికి వైథవ్యం
  • మనవరాళ్ళకి వైథవ్యం
  • ఏకులమో చెప్పలేని కులం
  • ఏమతమో చెప్పలేని మతం
  • పోయిన ఇంటిపేరు(నెహ్రూ)
  • రావణకాష్టంలా కాష్మీరు
  • చైనాకి వదిలేసిన సరిహద్దు భూభాగం
  • వ్యక్తిగత జీవితం పై మచ్చ
  • ఎమర్జెన్సీ గోల
  • బోఫోర్సు లీల
  • విదేశీయులనే ఘనత

వీళ్ళు లేకపోతే మనదేశం అల్లకల్లోలమయ్యేదా? ఏమో! 1947తో పోలిస్తే చాలా చాలా బావుంది కదా. పాకిస్తాన్‌తో పోలిస్తే చాలా బావుంది కదా.

ఆగస్ట్ 13, 2008

మతం — నామతం

నేను మతాల గురించీ వాటి పోకడల గురించీ ఒక పోస్టు రాద్దామని చాలా రోజులుగా అనుకుంటూనేవున్నా. ఎప్పుడు రాయబోయినా నాకు రెండు ముఖ్యమైన సమస్యలు ఎదురవుతాయి. ఒకటి రాసింది సమగ్రంగా లేకపోవటం. రెండోది “నా బ్లాగు చదివేవారి మనసు నొప్పిస్తానేమో” అనేభావం.

మతంపై వ్యాసం ఎవరు రాసినా సమగ్రంగా ఎలా వుంటుందండీ? అది దేశ, ప్రపంచ రాజకీయాలతోటీ, దేశ ప్రపంచ ఆర్ధిక విధానలతోటీ పూర్తిగా interlace అయివుంటేనూ. మొన్నామధ్య మిత్రులతో ఇదేవిషయం చర్చకు వస్తే రాయడంలో తప్పేమీలేదు అనిపించింది. రాయడం మొదలుపెడితే అది ఒక పట్టాన తేలట్లేదు. ఈ లోపు ఈ అమరనాథ్ సంఘర్షణ సమితి గొడవలు, మన బ్లాగరులలో చర్చలూ(
పరధర్మా భయావహ, ఉద్యోగం మారిందంతే! ). రాస్తున్నది పూర్తి చెయ్యడం గానీ…దాన్ని పోస్టు చెయ్యడం గానీ…ఇప్పట్లో అయ్యేది కాదు. ఈలోపు మతమ్మీద నా అభిప్రాయం చెపుతా, పోస్టుసంగతి తర్వాత చూద్దాం.

  • మతాన్ని కేవలం ఆచారవ్యవహారాలకే పరిమితం చెయ్యాలి. రాజకీయం చేయటం దారుణం.
  • మతం మారడానికి అసంబధ్ధమయినవి ఆశచూపి ప్రోత్సహించడం తప్పు. మతం మారడాన్ని మతస్వేచ్చగానే చూడాలి గానీ, తప్పుగానో నేరంగానో చూడకూడదు.
  • మతాలు, మత సంఘాలు సమాజానికి మంచి చెయ్యకపోయినా ఫర్వాలేదు, చెడుమాత్రం చెయ్యకూడదు, కలహాలు ప్రోత్సహించకూడదు.
  • ఏ మతానికయినా “అవలోకనం” అవసరం. రోజులు మారుతున్నాయి, కొత్త విషయాలు ఇంతకు ముందెన్నడూ చూడనివి, కనీసం ఊహకందనివి వస్తున్నాయి (same sex marriages లాంటివి). మతం అంటే గైడ్‌లైన్స్ వుండాలిగానీ, రూల్స్ కాదు.
  • దేశం అంటే ఒకే మతం కాదు, ఒకే సంస్కృతికాదు.
  • చివరగా, మతం కంటే, దేవుడి కంటే దేశం ముఖ్యం.

ఇటువంటివి చెప్పడం సులభమే, ఆచరించటం కష్టమని మీరనొచ్చు. ఆచరించటం సంగతి దేవుడెరుగు, చెప్పడం తప్పుకాదుగా అందుకే చెప్పేశా..
నా బ్లాగు రాతల్లో నాకు నచ్చిన వాటిల్లో “రాముడున్నా, లేకున్నా…(@Readers’ discretion)ఒకటి. పన్లో పని చదివేయండి.

ఆగస్ట్ 6, 2008

నట్టులు వెతకండి…

మన మాజీ ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు గారి నట్టులు కొన్ని వదులయి పడిపొయ్యాయి. దీని కారణంగా ఆయన అర్థంపర్థం లేని వ్యాఖ్యలు చేస్తున్నారు. దయచేసి నట్టులు వెతికి ఇవ్వగలరు.
ఈ వ్యాఖ్యలు చూడండి, “దమ్ముంటే అమలు చెయ్యా”లంట. ప్రతిపక్షంలో ఉన్నవాళ్ళు ఏదయినా పాలసీ బాగుందనో(?), బాలేదనో రీజనింగుతో వ్యాఖ్యానించాలి. సరే… మన వాళ్ళు ఇండియన్ పోలిటీషీన్సు కదా. రీజనింగు లేకపోయినా బాగుందనో, బాలేదనో వ్యాఖ్యానిస్తే O.K..

“బావుందనిపిస్తే దేశమంతా అమలు చెయ్యమని డిమాండు చెయ్యి. బాలేదనిపిస్తే దేశమంతా అమలు చెయ్యొద్దని డిమాండు చెయ్యి. ఈ ‘దమ్ముంటే అమలు చెయ్యటం’ ఏంటి చంద్రబాబూ? ఇదేనా ఢిల్లీలో చక్రం తిప్పే తెలివి?”.

అన్నట్టు…
ఈయన ఏ కమెంటు చేసినా “రాజీనామా చేయండి” అనే డిమాండు మాత్రం వుంటుంది.

తర్వాత పేజీ »

వర్డ్‌ప్రెస్.కామ్‌లో బ్లాగండి.